İçsel Yankılar (Yeni Bölüm #59)

Ben bugün,

birçok değeri bilen;

fakat her birini

tek başına hakikat saydığı için

erdemi kaybeden bir topluluk gördüm.

Evet! Onlar, her bir değeri

hakikatin bütünü sandılar.

Böylece doğruluk kırıcılığa,

adalet karşılık vermeye,

cömertlik savurganlığa,

hoşgörü ise kayıtsızlığa dönüştü.

İşte o vakit erdemi kaybettiler.

Oysa insanın görünen davranışını da,

gizlenen niyetini de açığa çıkaran şey;

hangi değerin,

hangi zamanda,

hangi kişiye

ve hangi amaç uğruna

uygulanacağını seçebilmektir.

İşte karakter de

bu seçimle inşa edilir.

...

İçlerinden bazıları şöyle dedi:

"Ne! Bir tek değerin

yeterli olmadığını mı söylüyorsun?

Oysa bize, doğruluğun,

adaletin ve cömertliğin tek başına

insanı erdeme ulaştıracağı öğretildi."

...

Onlara seslendim:

"Onu uzaklarda aramayın.

Doğrulukla merhametin,

adaletle affın

ve özgürlükle sorumluluğun

çatıştığı ilk anda,

erdem hangi yolu gösteriyorsa,

karakteriniz de o yolda ortaya çıksın."

...

Onların her olay için

tek bir hükümleri mi var?

Yahut her yaraya aynı çareleri mi var?

Veya her insanı aynı ölçüyle mi tartarlar?

Yoksa her hükmü aynı değerle mi verirler?

...

Ah! Hükmünü uyguladı.

Adaleti öfkeye,

dürüstlüğü kırıcılığa,

hoşgörüyü öfkeye çevirdi de

eksiğin farkına varmadı.

Ne ağır bir yanılgıya düştü!

Bir an durdu, o zalim.

Sonra yeniden baktı.

Fakat hükmünü sorgulamak yerine

dediklerimi sorgulamayı seçti.

"Bu," dedi, "olsa olsa

uygulanması mümkün olmayan bir öğüttür.

Evet bu, imkânsızdan başka bir şey değildir."

...

Ona dedim:

"Ey kendi ölçüsünü doğru bilen!

Yanılgın, hükmünü mutlak sanmandadır.

İşte hikmetten uzaklaşanlar

bunu böyle yapar!"

...

"Öyleyse tek bir hükmü

her olayda uygulayın da görün.

Mazlum ile zalimi,

pişman olan ile inat edeni,

güçsüz ile kudret sahibini

aynı ölçüyle tartın görün bakalım."

...

Ah! Erdem, her değeri yerinde, ölçüsünde

ve doğru amaç uğruna uygulayabilmektir!

Evet! İnsanın görünen davranışını da,

gizlenen niyetini de ortaya çıkaran ölçü;

hangi değerin, hangi zamanda,

hangi kişiye ve hangi amaç uğruna

uygulanacağını seçebilmektir!

02 Temmuz 2026

Tuzla, İstanbul