I. İdealin çağrısıyla ve gerçekliğin tüm çıplaklığıyla: —bugün liderlik ülkesinde kaybolmuş, unutulmuş ve parçalanmış her ne erdem varsa— onları tek bir yapı içinde yeniden doğrultmak ve insanlık onurunun hizmetine vermek istiyorum. Sahiden, yeni ölçüler göstermek istiyorum, yeni hakikatlerle birlikte; ve yanlışların, eksiklerin ve erdemi eksilten bütün yoksunlukların üzerine germek istiyorum başka bir düzeni, renkli bir gök gibi. İşte bu yüzden susmayı öğrenemedim henüz; çün

“Pekâlâ! Ya size ne demeli, ey sessiz kalabalık? Hâlâ suskun oturuyorsunuz orada. Ne uslu insanlar olmuşsunuz siz! Duyan neredeyse bu sessizliği erdem sanacak. Ey emeğiyle çalışanlar! Siz uyum diye boyun eğenler, nerde kaldı sizin özgürlüğünüz? Çünkü hür insan yalnız düşünmez; gerektiğinde tek kalmaktan korkmaz da konuşur. Ah! Ne acınası bir alışkanlık edinmişsiniz siz! Kendi yargınıza güvenmek yerine başkalarının hükmüne sığınmayı öğrenmişsiniz. Başlarınız hâlâ omuzlarınız

"Ben bağlı çalışanlar arıyorum!" Böyle konuştu yönetici ve oradakilerin tümü onun çevresinde toplandı. Zira birçok insan, kendisine bir kapı açacağını umduğu kişiye yaklaşır. Ancak içlerinde bulunan E1, çağrıların büyüsüne yakalanmamıştı: ansızın yöneticinin sözünü kesti ve bağırdı: "Yeter artık! Biraz kuşku konuşsun burada! Biraz akıl girsin aranıza! Burada bağlılık değil, bağımlılık övülüyor! İtaat erdem diye yüceltiliyor, boyun eğme ise sadakat diye süsleniyor!" ... Se

Çalışanlar dediler ki: “Biz azimli ve yetenekli bir topluluk olduğumuz halde, üstelik bizler tembel de değilken, içimizdeki potansiyel neden hâlâ gözükmüyor? Doğrusu bulunduğumuz bu düzen açık bir adaletsizlik içindedir.” Evet! Biz kendimizi güzelce anlattık; emeğimizi de sabrın yanına bıraktık; ama anlaşılamadık. Sonra ansızın umutsuzluk gelip gönlümüzdeki her ışığı yok etti. Her ne kadar doğru söylesek de artık bize kimse inanmaz. Evet, güveni, ucuz sözler ve sayılı çıkarl

Öfkeyle seslendim kalabalığa: Ne oluyor size böyle, insanoğulları? Benden başkası bulsaydı sizi Nice olurdu ya haliniz! Ne düşkün budalalar bunlar derlerdi. Değerlere küfredenler sanarlardı sizi? ... Ha! Kendinizi ne sandınız da Bu hâle razı oldunuz! Ah! Nedir sizi burada tutan — Kim bağladı sizi böyle? Altın kokusuna eğilen dizleriniz mi, Yoksa korkuyla beslenen yüreğiniz mi? Ha! Siz buna yaşamak mı diyorsunuz — Baş eğmeyi erdem sayan! ... Ah! Bağışlayın ben

Ey kardeşlerim! Çürümüş bu ocağın dumanı uzun süre üstümüzde kaldı. Evet, birlikte aynı sofra başında oturduk, yol gösteren işaretler saklandı, ölçü karardı da değerlerin sözü bulanıklaştı. Ama ben sizin gibi bu bulanıklığı bir eksik saymıyorum; çünkü şuna inanırım: yolun kaybolduğu yerde insan, önce neyin düzelmeyeceğini değil, neyin yıkılacağını öğrenir. Evet! İyi olan bazen kitapta yazmaz; yaşanmışlıktan süzülür. Uzun süre görmek, dinlemek, yanlışın yüzüne bakmak da bir

Dikil karşıma, ey zalim ve de ki: “Değerlerle üstün olmak mümkün değildir; bu olsa olsa bir hayalin gölgesidir!” Ha! Böyle söyle… Korkunun derin kuyusundan bağır ve kendine cesaret süsü tak! Yaşam amacı olmayan dilinle ateşli taşlar fırlat bana; evet, bana — bu aykırı olana! … Kimdir uykuda olan, ey cahil? Güneş mi hâlâ doğmadı, yoksa sen mi gözlerini kapattın? Hayır! Ne yaparsan yap üstün olma emelimi benden söküp alamazsın! Eğer buysa dileğin, gel bütün gücünle! Tehdi

Överim hakikatin eşiğinde bekleyeni; odur bencilin niyetini sezerek değeri savunan. Ey insan! Nedir seni hâlâ arzuların sofrasına çağıran, ha — nedir seni kendinle alçaltan? Yüce bilirim insanlık onurunu koruyanı ve el açıp barışa çağıranı; ah! O’dur ruhların eğri çizgisini düzelten. Evet! O’dur hakķı doğrultup yanlışın kamburunu utançla yere seren! Katarım dorukların safına o yiğidi ki, kendinden uzak olana bile hakkını teslim eder; zira adaleti, zalimin önünde çakan bir ş

Ey çok sevilenler! Aklın değerlerden kopunca nasıl karanlık bir uçuruma dönüştüğünü mü sorarsınız bana? Öyleyse sözümü iyi dinleyin; çünkü o yüreğinizi de yolunuzu da aydınlatır. Yalnızca kendine eğilen zihin, tartsa bile ölçüyü şaşırır; zira değeri duymayan akıl, doğruyu ayırt etmeyen kuru bir hesaptır. Geçmiş bize gösterdi, ha!: vicdandan kopmuş zeka çoğaldıkça düzen karanlığa sürüklenir; hissiz akıl adaleti değil, baskıyı büyütür. Ey erdemi arayanlar! Aklınızı değerleri

Ey kardeşlerim, bir topluluğun nasıl çürüdüğünü sorarsınız bana; o hâlde dinleyin! Feryatlar çoğalır da hükümler gönül ateşini söndürmezse, bilin ki değerlerin kıymeti kaybolmuş; insanlık onuru reddedilmiştir. Ve gözler bencillik uğruna körleştiğinde, düşüncenin önüne bir sessizlik duvarı dikilir; herkes kendi teslimiyetini huzur sanır. Ah kardeşlerim, alışkanlık diye sevdikleri o konforlu bataklık var ya… bilin ki o, ağır ağır içine çeken görünmez bir uyuşukluktur. Size

Ey insanlar! Bugün bir kürsüye göz diktiniz, ben başımı yere indirdim! Siz alkışladınız, ben utandım! Çünkü çürümenin en saf hâli,...

Ah! Çokları kendini lider sandı — ama çoğu yönetici olmayı bile beceremedi! İşte bu yüzden hâlâ tuhaf gelir “Etik Lider ol!” diyen...

Ne! Etik bir lider mi olmak istiyorsun kardeşim? Gerçekten mi? Kendi omuzunda adaleti taşımak mı istiyorsun? Dur! Biraz daha tereddüt et...

Ey dostlarım, kardeşlerim — beni dinleyin! Ben şimdi Kurumsal Değerlerin cesedi başındayım; onun üstüne bir taş koymaya değil, o taşın...

Ve bir gün, kalabalık sustu. Sustukları yerden bir fısıltı değil, bir sarsıntı yükseldi. E2’ydi, seslenen. Ey insanlar! Ey kendi...

Ah! Felaketin en tehlikelisi, sessiz geleniydi! Ve şirketler o felaketi ne bir gürültüyle, ne de bir çığlıkla yaşardı—yavaşça, sinsice,...

Ey insanlar! Ey kürsülere kurulup hüküm sürenler, tahtlarını unvanlardan, alkışlardan örenler! Ey korkuya rıza gösterip, suskunluğa...

Vicdanların sus pus olduğu bir vakitte, gölgelerin yönettiği karanlığa karşı, içimdeki E1 öfkeyle konuştu: ... Ey yozlaşmış düzenin...

Ey liyakat nedir bilmeyen yöneticiler! İşten çıkarma sopasını insanların başı üzerinde sallandıran siz değil misiniz? Ama bir de sadakat...

İşte o an, E1 birkaç adım öne çıktı. Rüzgâr, sanki onunla birlikte yön değiştirdi. Vadide taşlar bile nefesini tuttu. Kalabalığın gözleri...