İçsel Yankılar (Yeni Bölüm #57)

“Her güzel şey benim olsun!”

Böyle konuşur sıradan insanın arzuları.

Ah! Hepsi kendine toplamak ister;

Ama üst insan paylaşmayı öğrenmiştir.

...

Üst insan,

İnsan için her zaman kıskanılan kişidir:

Çünkü insanı

Arzularıyla yetinmekten alıkoyan odur.

Ah, hevesine yenilen insan için

Çok fazla eksiklik vardır tercihlerinde.

Bu yüzden öfke duyar üst insana

Ve onun yüksekliğine.

Evet, onda gördüğü büyüklük,

Aslında ne olmak istediğini ele verir.

Üst insana duyduğu özlemdir

İçindeki gizli gıpta.

Ve çoğu zaman hayranlıkla

Kıskançlığının üstünden atlamak ister.

Ama beceremeyince de kusur arar onda,

Yükselmek istediğini gizlemek için.

...

İnsan ve üst insan

Her zaman çok ateşlidir konuşurken:

Nasıl hükme bağlanırdı bu kavga,

Değerler aralarına girmeseydi?

“Ey kardeşlerim!

Arzularınıza meyledip oyalanmayın!”

Böyle konuştu üst insan,

Vasat ile uzlaşmaya yeltenmeyen insan.

...

“Arzuları en iyi düşmanı olmalıdır insanın.

Ona karşı çıktığında

Kendi cehennemine karşı durmalıdır!”

"Evet! Bir insan, yükselmek istiyorsa,

Hakikat uğruna kaybetmeyi de istemelidir

Ve kaybetmek için

Kendi çıkarına karşı da durabilmelidir"

Böyle seslendi üst insan.

Evet! Üst insan,

Sevdiğini eleştirerek onurlandırır.

Zira bilir: en yakın düşmanı,

Onun kendi doyumsuz arzularında yaşar.

...

Ey kardeşlerim!

Kutsal göğün huzuruna

Bencil arzularınızla mı varmak istiyorsunuz?

Bildiğiniz doğrular mı kurtaracak ruhunuzu?

Ama bu yüzden

Yüz çevirir sizden adalet!

Ah! İyiyi bilen, onu yaşadığını da sanır.

Ve kendisini haklı sanan, artık yükselemez.

Evet! İyiyi bilmek,

Çoğu zaman insanın son sığınağıdır.

Neden bildiğiniz İyiyi yapmıyorsunuz?

Evet! Bu kadar çok nedeniniz var

Kötü bir insan olmaktan korkmak için!

...

Doğruları bilen misiniz?

Ah, bütünüyle haklı olsaydınız keşke,

Görürdünüz o zaman yargılarınızın

Ne kadar eksik olduğunu.

Çünkü hakikate yaklaşan ilk önce

Kendi hükmünden utanır.

Erdemli bir insan olmak için

Yeterince iyi süsleyemezsiniz kendinizi:

Çünkü doğruları konuşmak yerine,

Önce bedel ödeyen bir fedakârlık

Ve yaşayan bir örnek olmalısınız.

...

Anlayasınız diye soruyorum size:

Gördünüz mü hiç erdemli insanı?

Ve hiç dehşete kapılmadınız mı

Onun açığa çıkardığı eksikliklerden?

Gördünüz mü bedel ödeyen o yüce insanı?

Henüz yaşamaya cesaret edemediğiniz

Yüzünüzdür o, kaba ve kusurlu bir aynada.

Ah! Başka nedir ki erdemlinin ışıldayan yüzü?

...

Konuşun! Adalet mi istiyor yüreğiniz,

Yoksa yalnız kendisi için mi istiyor?

Belli ki doyurulmak istiyor arzularınız;

Ve kendi ateşinizi çağırıyorsunuz üzerinize.

Yapıp eylemekte usta olmalı insan:

Sadece iyiyi konuşmak istememeli.

Ah! Asil, soylu ve erdemli insan!

Vicdanın bildirmeli sana

Onun görünmeden neler yaptığını!

...

"Değerleri eylemle yeryüzüne indirmek!"

Hiç böyle konuştunuz mu?

Hiç bunu dilediniz mi?

Ah, bir kez duysaydım bunu istediğinizi!

Evet! Bu olsun sizin erdeme olan saygınız:

Üst insana duyduğunuz özlem

Sadece konuşmak değil,

Davranışlarla ona benzemek olsun.

...

Bir örnek ve yalnızlık,

Bir emek ve sabır mısınız üst insan için?

Evet! Arzuların sesini susturmalısınız,

Bu yüce emel yüzünden.

Ancak böyle asalet kazanır ruhunuz.

Doğru bildikleriniz değil –

Yanlış yaptıklarınız haykırıyor göklere,

İyiyi konuşurken bile

Adaletsiz oluşunuz haykırıyor göklere!

Peki, sizi yaralayacak dostunuz nerede?

Kınayıp sizinle ağlayacak dostunuz nerede?

Bakın, Gerçeği öğretiyorum size:

İşte sizi gerçekten sevenim ben!

...

Böyle söyler hataya düşen insan:

"Bize kendi adaletimizi aratan,

Başkalarının yanlışlarıdır!"

Ah! Kimileri çözemez kendi zincirlerini,

Ama yine de başkasının hatasını eleştirir.

Ama üst insan,

Erdemin yaşayan yüzünden başka nedir ki?

...

"Bir çıkarın kölesi misiniz?

O halde erdemin dostu olamazsınız.

Bir bencilliğin tiranı mısınız?

O halde değerlerin dostu olamazsınız"

Evet! Böyle söyledi üst insan.

Çok uzun süredir

Bir düşman gizlidir insanın içinde;

Çünkü arzular,

Hakikatten çok menfaatini sever.

Bu yüzden insan

Henüz yatkın değildir erdeme.

...

İnsanın en güvenli tercihinde bile

Hâlâ bir korku saklıdır.

Çünkü arzular,

Kaçışlarını bilgelik diye adlandırmayı sever.

"Ah, hakikati arayanlar,

Sizin arzularınız ve doyumsuzluğunuz!

Sizin kazançlarınıza verdiğiniz değeri

Ben erdemli, karakterli insana veririm;

Ve yoksul da düşmem bu yüzden!"

Böyle söyledi üst insan.

Evet! İdeal olmayan her şeye karşı

Bir kınama ve üzüntü vardır

Üst insanın yargılarında.

Ah! Adalet, merhamet ve doğruluk

Görünür olduğunda,

Görünür olur cennet yeryüzünde!

...

Ey kardeşlerim:

Hakikat erleri gerek bana, diri yoldaşlar –

Mühürlenmiş kulaklarda dinleyen

Pasif iyiler ve korkaklar değil!

Aksine, aykırı savaşçılar gerek bana,

Kendilerini yüceltmek istedikleri için

Değerleri takip eden

Ve iyiyi eylemlerle büyüten

Yiğitler gerek bana!

...

Ey, kardeşlerim!

Gurur duyduğunuz bir şeyler mi var?

Peki ne diyorsunuz,

Sizi göğsünüzü kabartan bu şeye?

İyiyi bilmek mi diyorsunuz buna,

Zalimlerden mi ayırıyormuş bu sizi!

Ah! Bu yüzden hoşuma gitmiyor

Kendi ağızlarınızdan ‘iyiyi’ duymak.

Ben de gururunuza hitap edeyim öyleyse:

"Hadi, söyleyin bana siz insanlar,

Hanginiz yaklaşmıştır ki kutsalın seslenişine?"

Bunları söyledi üst insan:

Evet sorarcasına baktı insanlara,

Çünkü göklerin seslenişini duymuştu.

“Pekâlâ!” diye seslendi onlara,

“Hoşuma gider canınızın yanması

Evet, bu yakışır bana!”

...

İnsan henüz yakın değildir üst insana:

Zira hâlâ paylaşmaktan sakınır, hesaplar.

Ya da bahane üretir de erteler.

Hayır! İnsan henüz yakın değildir erdeme.

İnsanı üstün yapan

Onun bir iyi olması değil,

Bir iyilik olmasıdır başkasına.

Evet! İnsanın sevilebilecek yanı:

Bir örnek ve bir öğüt olmasıdır başkasına.

...

Ah! İnsan vardır: Aşılsın!

Üst insan vardır: Görünsün!

Bir çağ daha üst insanı konuşuyorsak,

Hala onu özlüyoruz demektir.

Ve bir çağ daha üst insanı özlüyorsak,

Onu çoktan kaybetmişiz demektir.

05 Haziran 2026

Hacettepe, Ankara